Dünya Havacılık Tarihi ve Bizim Hikayemiz

Dünya Havacılık Tarihi ve Bizim Hikayemiz2019-02-07T10:51:36+00:00

İnsanoğlu tarihin tüm zamanlarında özgürlüğe ve gezgin olmaya tutkun olmuştur. Coğrafi engelleri aşmak adına hep bir keşif ve icat için uğraşmıştır. Uçmak için kuşlara, yüzmek için balıklara benzemeye çalışmıştır. Bu yüzden milyonlarca insanın hayal ettiğini, ancak denemeye sadece bazılarının cesareti olduğu için havacılık tarihine isimlerini altın harflerle yazdırmışlardır. Kimbilir bu cesur insanlar olmasa idi hala hayal kuruyor olacaktık. Bu cesur insanların hikayelerinden ve havacılıkta meydana gelmiş önemli hadiselerden kısaca bahsedecek olursak;

Türk havacılık tarihinin bilinen ilk ismi, Türkistan’ın Farab (Otrar) şehrinde doğan (İmam Cevheri) Ebu Nasır İsmail Bin Hamüd’ül Cevheri’dir. İsmail Cevheri, 1010 yılında kanatla uçmayı denerken şehit olmuştur.
Daha sonra Siracettin Doğulu, 1159 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen kutlama törenlerinde, kanatla uçma gösterisi yapmış ve bir süre uçtuktan sonra düşerek şehit olmuştur. Ve ardından 1600 yılında Hazerfen Ahmet Çelebi kendi yaptığı kanatlarla Galata‘dan Üsküdar‘a uçarak 6 km katetmiştir ve 5 dakika havada kalmıştır. Bu başarısından dolayı önce ödüllendirilmiş, sonrasında Cezayir’e sürülmek suretiyle ölüme terk edilmiştir. 1992 yılında kurulan Türkiye’nin uluslararası tescilli ilk özel havaalanına ismi verilmiştir.

Lagari Hasan Çelebi

Lagari Hasan Çelebi, 17. yüzyılın başlarında barut dolu haznesi bulunan bir hava roketi ile ilk dikey uçuşu başarıyla gerçekleştirmiştir.

Osmanlı padişahı IV. Murad döneminde barut macunundan hazırlanmış fişekler vasıtasıyla uçtuğu rivayet edilen Lagari Hasan Çelebi’nin hayatı hakkındaki bilgiler sadece Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde anlattıklarına dayanır.
Çelebi’ye göre 1632-1633 yılında, IV. Murad’ın kızı Kaya Sultan’ın doğumu nedeniyle yapılan şenlikler sırasında 50 okka barut macunundan yedi kollu bir fişek icat etmiş, “Padişahım, seni hudâya ısmarladım, İsa peygamber ile konuşmaya gidiyorum” diyerek Sarayburnu’nda padişahın huzurunda fişeğe binmiş, yardımcılarının fişeği ateşlemesiyle havaya yükselmiştir.
Havadayken yanındaki fişekleri ateşleyince denizin yüzü aydınlanmış, büyük fişeğinin barutu kalmayıp yere doğru düşerken de ellerindeki kartal kanatlarını açıp Sinan Paşa Köşkü önünde denize inmiştir. Oradan da yüzerek padişahın huzuruna gelmiş ve, ”Padişahım, İsa peygamber sana selam etti” diyerek şaka yapmıştır. Sultan Murad bu başarısından dolayı kendisini sipahi yapmıştır. İlk önceleri sultan tarafından desteklenen Hasan Çelebi, daha sonra ulemanın baskısı ile yargılanmış ve Kırım’a sürgüne gönderilmiştir. Evliya Çelebi’nin belirttiğine göre Lagari, Kırım’a Selamet Giray Han’ın yanına giderek orada vefat etmiştir.

1783 İlk Balon Uçuşu
Jacques ve Joseph Montgolfier kardeşler, ilk sıcak hava balonunu uçurdular.

1843 İlk Pervaneli Uçak Patenti
İlk defa projelendirilen ve detaylandırılan pervane ile uçabilecek olan uçak tasarımının, William Samuel Henson tarafından patenti alındı.

1856 Jean Marie Le Bris-İlk Planör
Bir Fransız Denizci olan Kaptan Le Bris, Ümit Burnu civarında gördüğü Albatros kuşundan çok etkilenmiş ve 1856 Aralık ayında Albatros kuşunun bire bir kopyası olan planörü yapmıştır.

1874 Felix du Temple; Tarihde İlk Başarılı Uçuş
Tümü alüminyum kullanarak yapılmış kanat açıklığı 13 m olan ve pilotsuz ağırlığı 80 kg gelen havadan ağır, kendi gücü ile uçan ilk uçak , Fransa’da M.Luis ve Felix du Temple tarafından yapılmıştır.

1896Vecihi Hürkuş
Havacılık tarihimizin en önemli isimlerinden biri olan Vecihi Hürkuş 1896 yılında dünyaya geldi. Türkiye’nin ilk uçak tasarımcısı ve üreticisidir. Vecihi K adını verdiği uçak kendi tasarımıdır.

1900 İlk Zeplin Uçuşu
1900 İlk zeplin uçuşu Ferdinand von Zeppelin tarafından yapıldı.

1903 Wright Kardeşler
1890 yılında uçuş üzerine araştırmalara başlayan, 1902 yılına kadar aralıklarla birçok deneme gerçekleştiren Wright kardeşler için sıradaki aşama, bir motor bulmaktır. Uzun uğraşlar sonucunda oldukça hafif bir motor üretirler. Yani aslında ilk uçak pervanesi Wright kardeşler tarafından bulunmuştur.
17 Aralık 1903’te Orwille Wright ilk denemesinde 12 saniye havada kalır ve 37 metre yol kat eder. Denemeleri sürdüren kardeşler, aynı günün sonunda 59 saniyeye çıkar ve 280 metrelik bir yol almayı başarırlar.
5 Ekim 1905 tarihinde gerçekleştirdikleri uçuşta Wright kardeşler 38 dakika boyunca 38.4km havada kalırlar.

1907 Louis Bleriot
İlk defa üzeri kapalı, önde tek motorlu, tek kanat ve kuyruk düzeni ile günümüzün uçak modelini Louis Bleriot yapmıştır.

1908 Henry Farman – İlk Şehirlerarası Uçuş
17 dakikada 95k/s hızla uçarak, dünyada ilk açık arazi ve ilk şehirlerarası uçuşu gerçekleştirdi.

1908 Dünyanın İlk Havaalanı
Dünyanın ilk Havaalanı, “Port Aviation” adıyla Paris’in 19 km dışında açıldı.

1911 Dünyada İlk Resmi Hava Posta Uçuşu
Dünyada ilk resmi hava posta uçuşu, Fransız Henri Pequet tarafından Hindistan’da yapılmıştır. “Humber –Sommer”tipi uçakla altı bin mektup ve posta kartı , Allahabad’dan alınarak 8 km uzaklıktaki Naini’ye götürülür.

1911 İlk Aktarmasız Uçuş
Pierre Prier , hiç iniş yapmadan Londra’dan Paris’e yolcu taşımıştır.

1911 İlk Uçak Kiralama (Charter)
Dünyadaki ilk uçak kiralama yolu ile havayolu taşımacılığı, tamir edilen gözlüklerinin New York’dan Philadelphia’ya ulaştırılması için New York’lu bir tüccar için yapılmıştır.

1911 İlk Türk Pilotlar
Süvari Yüzbaşı Fesa Evrensev ile İstihkam Teğmen Yusuf Kenan Beyler, Türk ordusunun ilk pilotları oldular.

1912 Türkiye’nin İlk Havaalanı
1912 yılında Yeşilköy ile Sefaköy arasında bugünkü Atatürk Havalimanı’nın hemen yakınında Yeşilköy Havaalanı açıldı.
Şubat 1933’de İstanbul-Ankara arasında gerçekleştirilen ilk uçuşla, sivil uçuşlar başlamıştır.
1953 yılında da uluslararası hava trafiğine açılmıştır. Yeşilköy Havaalanı adı 1985 yılında, Atatürk Havalimanı olarak değiştirilmiştir.

1913 Sabiha Gökçen
Türkiye’nin ilk kadın pilotu ve dünyanın ilk kadın savaş pilotu olan Sabiha Gökçen 1913 yılında dünyaya geldi. 1996 yılında, havacılık tarihine yaptığı katkılardan dolayı Amerikan Hava Kurmay Koleji tarafından “Adını Dünya Tarihine Yazdıran 20 Havacıdan Birisi” olarak seçilmiştir. Sabiha Gökçen, Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi kızıdır.

1916 Boeing Firması Kuruldu
Dünyanın en büyük sivil ve askeri uçak-helikopter üreticilerinden olan Boeing ABD’nin Washington eyaletinde kuruldu.

1919 Dünyanın İlk En Modern Uçağı
Dünyanın ilk en modern uçağı Junkers F-13 Dassau –Almanya da uçtu.

1921 100 Kişilik İlk Uçak
Dünyada ilk defa İtalya’da üretilen 100 yolcu kapasiteli üç kanatlı 25 tonluk uçak, İtalya’da Maggiore Gölü’nden havalandı ama havada tutunamayarak, burun üstü göle çakılarak parçalandı.

1925 Türk Tayyare Cemiyeti Kuruldu.
Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle, Türk Tayyare Cemiyeti kuruldu. 1935 yılında ismi “Türk Hava Kurumu” olarak değiştirildi.

1925 Tayyare Otomobil ve Motor Türk Anonim Şirketi Kuruldu
TOMTAŞ, Alman Junkers firması ve Türk Tayyare Cemiyeti’nin ortak girişimi olarak kuruldu. İlk yıllarında bakım, onarım, birleştirme yapan fabrika 1930 yılında revize edilerek uçak üretim merkezi haline getirildi. Fabrikada 10 yılda 5 ayrı tipte 134 adet uçak üretildi.

1927 İlk Solo Transatlantik Uçuş
20 Mayıs 1927 ‘de New York Long Island Roosevelt meydanından havalandı.

1930 İlk Jet Motoru
1930 yılında Frank Whittle ilk jet motorunu tasarladı.

1933 İlk Duraksız Uçuş
İngiltere’den Güney Afrika’ya ilk duraksız uçuş yapıldı.

1933 Türk Hava Yolları Kuruldu
Türk Hava Yolları, Türkiye’nin ulusal havayolu şirketidir. 20 Mayıs 1933 tarihinde Havayolları Devlet İşletme İdaresi olarak kuruldu.

1937 Dünyanın İlk Gasturbine Motorlu Uçağı
17 Nisan 1937 ‘de Britanya’da Frank Wihettle, dünyanın ilk gasturbine motorlu uçağını başarıyla çalıştırdı.

1940 İlk Helikopter
Modern anlamda ilk helikopter İgor Sikorsky tarafından imal edildi.

1944 İlk Türk Yolcu Uçagı Uçtu
Türkiye’nin ilk yerli üretimi uçağı olan çift motora sahip altı kişilik bir yolcu uçağı NU.D38 İstanbul’dan Ankara’ya uçuşunu başarıyla tamamladı.

1945 IATA Kuruldu.
IATA (Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği) 1945 yılında Havana, Küba’da kurulmuştur.

1947 İlk Süpersonik Uçuş
İlk süpersonik uçuş (sesten hızlı) 14 Ekim 1947 ‘ de Yüzbaşı Charles Elwood Yeager tarafından yapılmıştır.

1961 Uzayda İlk İnsan
Uzayda seyahat eden ilk kozmonot Yuri Gagarin, Rusların Vostok-1 adlı uzay gemisi ile dünya yörüngesine fırlatıldı.

1968 İlk Sesten Hızlı Ticari Uçuş
Sesten hızlı Aeroflot’a ait Tupolev TU-144 modeli yolcu uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

1970 Airbus Kuruldu
Dünya’nın en büyük yolcu uçağı üreticisi olan Airbus S.A.S Fransız-Alman ortaklığı olarak kurulmuştur. Şirket şu anda Almanya, Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve Hollanda ortaklığından oluşmaktadır.

1976 Tarifeli İlk Sesten Hızlı Ticari Uçuşlar
Fransız-İngiliz ortaklığı ile üretilen sesten hızlı Concorde yolcu uçağı Londra-Bahreyn ve Paris-Rio (Dakar üzerinden) düzenli uçuşlara başladı.

1977 İlk Hava Kargo Şirketi (BAL) Kuruldu
Bursa Hava Yolları kuruldu. Ağustos 1977 de ilk uçuşunu yaptı.

2001 Sabiha Gökçen Havalimanı
8 Ocak 2001 tarihinde trafiğe açılan, İstanbul’un ikinci uluslararası, Anadolu yakasının ilk havalimanıdır.
Havacılık tarihinin yaklaşık 10 asırlık denemeler ve gelişim çağını ele aldığımızda son 100 yıldaki gelişim tüm zamanların zirvesine oturmuş ve uzay çağını başlatmıştır. Düşüncenin, kendisine tam anlamı ile hayat bulması birçok alanda ihtiyaç duyulan madde ve materyallerin keşfi ve üretimi ile imkân bulmuştur. Ticari havacılıkta gelinen nokta global bir endüstri ve ülke ekonomilerinin lokomotif sektörüdür. Bu bağlamda 2017 yılında Türkiye Cumhuriyeti yetkili makamlarınca alınan stratejik bir karar ile dünyanın en büyük havalimanları listesine girecek İstanbul yeni havalimanı projesini hayata geçirmiştir.

İstanbul Yeni Havalimanı 29 Ekim 2018 tarihinde Arnavutköy de açıldı.

Bizlerde GATA HAVAYOLLARI VE TAŞIMACILIK A.Ş olarak bu serüvende yerimizi almış ve 2007 yılından itibaren emin adımlarla global havacılık endüstrisinin büyüyen bir parçasıyız.

Her günü insanoğlunun uçmayı hayal ettiği ilk gün gibi heyecan dolu yaşıyoruz. Felsefemiz sektörün olmazsa olmazı emniyet ve dakiklik prensibini Türk misafirperverliği ve gelenekleri ile harmanlayarak yeni bir dünya markası yaratmaktır.